Wat zijn genuanceerde klinkers en hoe verschillen ze van bonte klinkers?
Genuanceerde klinkers hebben kleurnuances binnen één kleurstelling; bij bonte klinkers valt juist het gevarieerde kleurenbeeld op. Beide namen beschrijven het uiterlijk, niet automatisch het materiaal, het formaat of een getrommelde afwerking. Voor je keuze tellen daarom ook de productgegevens en de kleur van de stenen die je daadwerkelijk krijgt.
Wat zijn genuanceerde klinkers?
Bij genuanceerde klinkers verschilt de tint van steen tot steen binnen een herkenbare kleurstelling. ‘Bruin genuanceerd’ wijst dus op verschillende bruintinten. Het zegt op zichzelf niets over de maat of afwerking.
Dat onderscheid zie je terug bij Waalformaat Bruin genuanceerd en Waalformaat Donkerbruin genuanceerd, die beide bij de gebakken klinkers staan. Bij het donkerbruine product staat als kleur bruin vermeld. De kleurnaam is daarmee een beginpunt voor je keuze; de overige eigenschappen staan in de productgegevens.
Wat zijn bonte klinkers?
Bij bonte klinkers ligt de nadruk op een zichtbaar gevarieerd geheel. ‘Bont’ is een kleur- of productbenaming, geen formaat of afwerking. Bricks and Stones heeft bijvoorbeeld een categorie Bonte gebakken Waaltjes en producten met de namen Waaltjes Exloër bont en Waaltjes Valther bont.
Wil je weten welke steen achter zo’n naam schuilgaat, kijk dan op de productpagina van dat product.
Wat is het verschil tussen genuanceerde en bonte klinkers?
Het verschil tussen genuanceerde en bonte klinkers zit in wat de kleurbenaming benadrukt:
- Genuanceerd: tintverschillen binnen één kleurstelling bepalen het beeld, zoals bij ‘bruin genuanceerd’.
- Bont: de zichtbare variatie tussen de stenen staat sterker op de voorgrond.
Dit zijn geen technische kwaliteitsklassen. De Beoordelingsrichtlijn 2360 voor straatbaksteen maakt bijvoorbeeld duidelijk dat de beoordeling van het uiterlijk bij kwaliteit A niet over de kleur gaat. Leg bij een vergelijking dus de getoonde stenen naast elkaar en vergelijk materiaal, formaat en afwerking afzonderlijk. Alleen de woorden ‘genuanceerd’ en ‘bont’ kunnen die keuze niet voor je maken.
Zijn genuanceerde en bonte klinkers altijd gebakken klinkers?
Nee, de kleurnaam vertelt op zichzelf niet waaruit een klinker is gemaakt. De genoemde bruin genuanceerde klinkers staan bij Bricks and Stones onder gebakken klinkers; ook de categorie bonte waaltjes vermeldt uitdrukkelijk dat ze gebakken zijn. Uit die productindeling blijkt van welk materiaal de klinkers zijn gemaakt; uit het kleurwoord alleen blijkt dat niet.
Gebakken klinkers zijn stenen van klei, zoals Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB) beschrijft. Kom je elders een klinker met ‘genuanceerd’ of ‘bont’ in de naam tegen, controleer dan de materiaalomschrijving voordat je dezelfde eigenschappen verwacht.
Hoe ontstaan kleurverschillen in gebakken klinkers?
De kleur van een gebakken klinker hangt samen met de klei en het bakken in de oven. Volgens KNB bakt ijzerhoudende klei rood en kalkhoudende klei geel. Bij ijzerhoudende klei kan een hogere baktemperatuur een paarsere tint geven; ook de ovenatmosfeer heeft invloed op het uiterlijk.
Een fabrikant kan daarnaast de samenstelling aanpassen of een oppervlaktebehandeling toepassen. Bij engoberen krijgt de ongebakken steen bijvoorbeeld een dunne laag kleipap met eventueel kleurende oxiden. Aan de naam ‘genuanceerd’ of ‘bont’ lees je niet af welk productieproces voor een specifiek product is gebruikt.
Wat is het verschil tussen een kleurnuance en een getrommelde afwerking?
Kleur en afwerking beantwoorden twee verschillende vragen:
- Kleurnuance: welke tintverschillen zie je tussen de stenen?
- Getrommeld: welke nabehandeling heeft de steen gehad? KNB beschrijft trommelen als een bewerking die een verouderd effect geeft.
Beide kenmerken kunnen samengaan. Waalformaat Donkerbruin genuanceerd is bijvoorbeeld ook getrommeld verkrijgbaar. Zoek je zowel een bepaalde kleurverdeling als een verouderde uitstraling, controleer dan beide eigenschappen op de productpagina. Een genuanceerde kleurnaam belooft geen getrommelde steen.
Welke formaten zijn verkrijgbaar en wat zijn de afmetingen van keiformaat gebakken klinkers?
Waalformaat, dikformaat en keiformaat zijn standaardformaten voor straatbaksteen. De formaattabel van KNB hieronder laat ook andere formaten zien. Bij keiformaat staan meerdere mogelijke hoogtes; de formaatnaam geeft dus niet één onveranderlijke maat.
| Standaardformaten | lengte x breedte x hoogte (in mm) |
|---|---|
| Waalformaat | 200 x 48 x 85/98 |
| Dikformaat | 200 x 65 x 85/98 |
| Keiformaat | 200 x 98 x 70/80/90 |
| Vellingformaat | 200 x 85/98 x 65 |
| Vierlingformaat | 200 x 48 x 65 |
| IJsselformaat | 200 x 46 x 65 |
| Keienreeks | 200 x 98 x 50/90 |
| Klinkerkeien | 200 x 98 x 90 |
Standaardformaten van straatbakstenen volgens KNB — knb-keramiek.nl
Gebruik voor een bestelling de afmetingen van het gekozen product. KNB wijst erop dat de werkelijke maten van een standaardformaat per fabrikant kunnen verschillen. Kleur en formaat staan bovendien los van elkaar: een genuanceerde klinker kan in meer dan één formaat verkrijgbaar zijn.
Hoeveel klinkers heb je per m² nodig?
Het aantal klinkers per vierkante meter hangt af van het formaat en van de zijde waarop je ze legt. Gebakken straatstenen kunnen volgens KNB staand (op hun kant) of liggend (plat) worden gelegd. In Nederland worden ze doorgaans op hun kant gelegd. De aantallen bij benadering voor beide legwijzen staan hieronder.
| Formaat straatbakstenen | ca. stuks/m2 staand | ca. stuks/m2 liggend |
|---|---|---|
| Waalformaat | 100 | 55 |
| Dikformaat | 75 | 55 |
| Keiformaat | n.v.t. | 50 |
Benaderd aantal straatbakstenen per m² bij staand en liggend leggen — knb-keramiek.nl
Deze aantallen zijn een uitgangspunt, geen definitieve bestelhoeveelheid. Controleer de werkelijke productmaten en de geplande legwijze voordat je de benodigde hoeveelheid vastlegt. Bij een product waarvoor hoeveelheid en transportafstand de prijs bepalen, kun je bij Bricks and Stones een offerte aanvragen.
Welke gebakken klinkers verkleuren niet snel?
Voor gebakken klinkers beschrijft KNB kleurbehoud als een eigenschap van het materiaal: de stenen bevatten volgens KNB geen kunstmatige kleurstoffen en behouden hun natuurlijke tint. ‘Bruin genuanceerd’ of ‘bont’ is daarmee geen aparte garantie voor hoe een bestrating er na gebruik uit blijft zien.
Gebruik kan het oppervlak wel veranderen. KNB beschrijft dat gebruikte straatbakstenen door polijsten een diepere kleur kunnen krijgen. Als je een zo egaal mogelijk resultaat wilt, houd nieuw en gebruikt bestratingsmateriaal dan gescheiden.
Hoe beoordeel je de kleur voordat je genuanceerde of bonte klinkers bestelt?
Een productfoto is handig om te selecteren, maar niet genoeg om de uiteindelijke kleur te beoordelen. Licht en omgeving kunnen volgens de productinformatie beïnvloeden hoe een klinker op een beeldscherm overkomt.
- Bekijk meer dan één steen. Bij genuanceerde en bonte klinkers gaat het om het gezamenlijke kleurenbeeld, niet om één fraai exemplaar.
- Beoordeel de stenen in jouw omgeving. Via Bricks and Stones kun je een monster bestellen; je kunt de bestrating ook in de showtuin bekijken.
- Vraag bij een wisselende partij welke stenen je krijgt. Zeker als je een rustig, gelijkmatig beeld zoekt, wil je weten of de te leveren stenen passen bij wat je hebt bekeken.
Een technisch referentiemonster vervangt die kleurcontrole niet: de Beoordelingsrichtlijn 2360 sluit kleur uit van het referentiemonster voor vorm en uiterlijk.
Zijn genuanceerde of bonte klinkers geschikt voor een terras, tuinpad of oprit?
De geschiktheid voor een plek volgt uit de gekozen steen, niet uit zijn kleurnaam. Bricks and Stones noemt terras en tuinpad als toepassingen voor gebakken waaltjes en noemt bij zijn gebakken kleiklinkers ook de oprit. Controleer bij een specifieke genuanceerde of bonte klinker welke toepassing en producteigenschappen vermeld staan, vooral wanneer de bestrating bereden wordt.
Daarna komt het kleurenbeeld. Voor gebakken waaltjes zijn onder meer halfsteensverband en een visgraatmotief mogelijk; ook kun je meerdere kleuren combineren. Het legpatroon beïnvloedt zo hoe rustig of gevarieerd de bestrating oogt, zonder iets aan de eigenschappen van de steen te veranderen.
Welk onderhoud hebben gebakken klinkers nodig?
Bij bestrating met gebakken klinkers vragen vooral de voegen aandacht. Voor onkruidbestrijding noemt KNB onder meer vegen en borstelen, naast thermische methoden zoals branden. Na een intensieve reiniging moeten de voegen doorgaans opnieuw worden ingestrooid en ingewassen.
Raakt een straatbaksteen plaatselijk beschadigd, dan kan die volgens KNB worden gerepareerd; de stenen kunnen ook worden hergebruikt. Of je voor een genuanceerd of bont kleurenbeeld kiest, verandert deze onderhoudspunten niet.
De kleurnaam is niet de productspecificatie
‘Genuanceerd’ en ‘bont’ beschrijven hoe de kleuren samen ogen. Ze bepalen niet welk materiaal, formaat of welke afwerking je koopt. Een passende keuze berust daarom op de toepassing en productmaten én op het kleurenbeeld van de stenen die je daadwerkelijk kunt bekijken.