Welke soorten bestrating zorgen voor een goede waterafvoer?
Poreuze klinkers, bestrating met open voegen, grasbetonstenen en halfverharding kunnen regenwater naar de ondergrond laten wegzakken. Welke oplossing past bij je pad, terras of oprit, hangt niet alleen af van het oppervlak: ook de fundering en het onderhoud bepalen of de waterroute open blijft.
Welke verschillende soorten bestrating zijn er?
Voor waterafvoer zijn er vier vormen. Bij poreuze stenen gaat regenwater door de steen zelf. Bij waterpasserende bestrating zijn de stenen dicht en zakt het water via de voegen weg. Doorgroeibare stenen hebben openingen waarin begroeiing kan groeien. Halfverharding bestaat uit verdicht, los materiaal dat gedeeltelijk water doorlaat. Die verschillen bepalen waar het water de laag onder de bestrating bereikt, zoals Bouwadaptief uitlegt.
Voor een pad of terras zijn stenen niet altijd nodig. Ook grind, schelpen en houtschors kunnen daar in plaats van tegels worden gebruikt.
Welke bestrating is waterdoorlatend?
Waterdoorlatende bestrating laat regenwater door het oppervlak naar de grond infiltreren. Bij speciale poreuze klinkers gebeurt dat door de steen. Klinkers met brede voegen en grasbetonstenen kunnen hetzelfde doel dienen, maar het water volgt een andere route: tussen de klinkers of door de openingen in de grasbetonstenen.
Kijk bij het kiezen dus niet alleen naar het woord waterdoorlatend. Vraag ook waar het water precies doorheen moet en of de aanleg onder het oppervlak daarop aansluit.
Wat is het verschil tussen waterdoorlatende klinkers en waterpasserende bestrating?
Het verschil zit in de route door het oppervlak:
| Waterdoorlatende klinkers | Waterpasserende bestrating | |
|---|---|---|
| Steen | Poreus; water zakt door de steen. | Niet doorlatend; water moet langs de steen. |
| Voeg | Kan smal zijn. | Is doorgaans breder en moet open blijven. |
| Aandacht bij aanleg | De laag onder de steen moet het water kunnen verwerken. | Ook de voegvulling moet water doorlaten. |
Dit onderscheid tussen steen en voeg volgt uit de uitleg van. Bij waterpasserende stenen kunnen nokken de brede voegen openhouden; die voegen worden gevuld met grof, doorlatend materiaal. Een dichte klinker wordt daardoor niet poreus, maar kan wel deel uitmaken van een aanleg die water laat passeren.
Welke tegels zijn waterdoorlatend?
Grasbetonstenen zijn een vorm van open bestrating. Regenwater bereikt de ondergrond via de openingen, niet noodzakelijk door het materiaal van de steen. Ze worden bijvoorbeeld toegepast als open tegels bij parkeervakken.
Ook een dichte tegel kan onderdeel zijn van waterpasserende bestrating als geschikte open voegen het water afvoeren. Dat maakt het onderscheid bij het winkelen belangrijk: de materiaalnaam alleen vertelt je nog niet hoe regenwater wegzakt. Gebakken klinkers, keramische tegels en natuursteentegels staan bijvoorbeeld in het assortiment van Bricks and Stones, maar per gekozen product en aanleg moet je nagaan welke waterroute mogelijk is.
Welke waterdoorlatende bestrating is geschikt voor een oprit?
Voor een oprit komen poreuze stenen, stenen met waterpasserende voegen en doorgroeibare bestrating in aanmerking. Opritten zijn een gebruikelijke toepassing, maar de keuze moet passen bij de belasting door voertuigen én bij de opbouw eronder. Bij de keuze van een steen moet je daarom ook de fundering meenemen.
Grasbetonstenen zijn ook bekend van parkeervakken. Wil je begroeiing in de openingen, dan heeft die volgens de KAN-brochure een ondergrond nodig die water doorlaat en tegelijk vocht vasthoudt. Bij waterpasserende stenen ligt de aandacht juist bij voegen die open en doorlatend blijven.
Welke bestrating is het beste?
Voor een pad of terras kan halfverharding een passend alternatief zijn voor stenen. Denk aan grind of schelpen, of aan boomschors en houtsnippers. Op een pad heeft boomschors een onderhoudsvoordeel: het verteert langzamer dan houtsnippers en hoeft daardoor minder snel te worden aangevuld. Voor een oprit weegt de belasting van bestrating en ondergrond zwaarder mee.
De beste keuze voor waterafvoer is dus niet automatisch de steen die er het meest open uitziet. Ook de omvang van het verharde oppervlak telt: Milieu Centraal adviseert een terras niet groter te maken dan nodig en ongebruikte hoeken weg te laten.
Hoe moet de ondergrond onder waterdoorlatende bestrating worden aangelegd?
De benodigde lagen hangen af van de plaatselijke bodem en van het gebruik van de bestrating. Onder doorlatende verharding kunnen onder meer een zandpakket, granulaat, geotextiel of drains liggen. Ook is een bergingslaag met infiltratiekratten mogelijk, die neerslag opvangt en geleidelijk laat wegzakken. Er is dus geen vaste opbouw die voor iedere tuin of oprit klopt.
Bij waterpasserende bestrating moeten voegvulling en fundering op de waterroute zijn afgestemd. De KAN-brochure noemt puingranulaat en een zandbed als gebruikelijke fundering, afhankelijk van de omstandigheden en verkeersbelasting. Bij deze aanleg is het uitgangspunt dat regenwater door de bestrating zakt, niet dat afschot het naar de zijkant leidt. Waar infiltratie in de bodem niet de gekozen route is, kan een fundering water ook tijdelijk vasthouden en vertraagd afvoeren.
Wat zijn de nadelen van waterdoorlatende bestrating?
De waterroute kan verstopt raken door een verkeerde materiaalkeuze of aanleg. Kalk en fijne deeltjes uit ongewassen puingranulaat kunnen dichtslibbing veroorzaken, vooral in combinatie met geotextiel. Bij waterpasserende bestrating moet daarom ook het materiaal waarmee de voegen worden ingeveegd geschikt zijn om water door te laten.
De aanlegvolgorde verdient aandacht bij nieuwbouw. Wordt infiltrerende bestrating te vroeg gelegd, dan kan bouwverkeer haar dichtrijden. Dat is een praktisch nadeel voor wie een oprit tegelijk met andere bouwwerkzaamheden wil laten aanleggen.
Hoe onderhoud je waterdoorlatende bestrating?
Het onderhoud verschilt per oppervlak:
- Betegeld terras: veeg regelmatig om ontkiemend onkruid en groene aanslag tegen te gaan, zoals Milieu Centraal adviseert.
- Pad van grind of schelpen: hark regelmatig; daarmee zijn zulke paden vaak onkruidvrij te houden.
- Pad met organische halfverharding: vul materiaal aan wanneer het verteert. Boomschors verteert langzamer dan houtsnippers.
Bij waterpasserende bestrating hoort bovendien dat de voegen hun doorlatende vulling behouden. Juist via die voegen moet het regenwater immers naar beneden.
Wat zijn de regels voor waterdoorlatende verhardingen?
Een advies over hoeveel tuin je verhardt, is geen wettelijke grens. Milieu Centraal adviseert maximaal 15 m² (half)verharding. Is je tuin groter dan 15 m², dan adviseert het voor het resterende oppervlak minstens 80% groen.
Voor je eigen aanleg is daarnaast van belang welke voorschriften op jouw locatie gelden. Controleer die afzonderlijk; het tuinadvies zegt op zichzelf niets over eventuele lokale eisen. De technische opbouw stem je af op de bodem en op het gebruik van de plek.
Wat is de kostprijs van een waterdoorlatende oprit?
De prijs van een steen zegt weinig over de kosten van een complete oprit. Je hebt een prijsopgave nodig waarin zowel de gekozen bestrating als de benodigde ondergrond en aanleg staan. Die ondergrond verschilt immers per locatie en belasting.
Een losse productvermelding laat zien waarom vergelijken lastig kan zijn: Bricks and Stones noemt een Waalformaat Bruin genuanceerd voor € 48,95, zonder bij dat bedrag een verkoopeenheid te vermelden of het product als waterdoorlatend aan te duiden. Via de 1-2-3-service kun je voor geselecteerde producten een prijsopgave aanvragen. Laat bij een oprit daarin ook de fundering en het leggen opnemen, zodat je complete aanleg vergelijkt in plaats van losse stenen.
Goede waterafvoer vraagt om een passende waterroute én ondergrond
Regenwater kan door poreuze stenen, via open voegen, door begroeiingsopeningen of door halfverharding naar de ondergrond zakken. Welke route voor jouw pad, terras of oprit werkt, hangt af van de belasting, de lagen eronder en het onderhoud dat die route openhoudt. Voor een oprit is daarom de prijs van de complete aanleg de bruikbare vergelijking, niet de prijs van de steen alleen.